All posts by R. P. Kharshiing

Dawa ka Khasi Authors’ Society ban ithuh noh ïa ka ktien Khasi kum ka ktien Sorkar (Official Language) ha ka Jylla Meghalaya

Ha ka 16.10.2023 ka Seng ki Nongthoh Kot Khasi ka la leit ban ai ïa ka Dorkhas ha u Myntri Rangbah ka Sorkar Jylla, u Conrad K. Sangma ha kamra treikam jong u. Ha ka Dorkhas la dawa ba dei ban ithuh noh ïa ka ktien Khasi kum ka ktien Sorkar (Official Language) ha ka Jylla Meghalaya.

Ha kane ka jingïakynduh, kaba la neh shi kynta tam la batai ba ka ktien Khasi haduh mynta ka dang dei ka Ktien Synrop (Associate Official Language) jong ka Jylla Meghalaya naduh ka snem 2005. Kane ka long katkum ka Meghalaya State Language Act, 2005 kaba la mih ha ka jingpynbnaïar ha ka 4.5.2005. Haba kyrtiang dien, kawei na ki daw ba ha khmat eh ba ka Jylla Meghalaya ka ïoh la ka jong ka Jylla bapura ka dei namar ba ki Nongïalam bad ki dkhot ka jaitbynriew ha kito ki por ki ïakhih tyngeh ban pyrshah ïa ka Sorkar Assam kaba thmu ban pynlong ïa ka ktien Assamese kum ka ktien Sorkar, kata ka The Assam Official Language Act, 1960. Mynta ka Jylla Meghalaya ka la kynjoh sha ka sanphew snem tam bad ym shym la don kano kano ka jingpruid dak lane ka jingpyrshang na ka liang ka sorkar ba kan pynlong noh ïa ka ktien Khasi kum ka ktien Sorkar (Official Language). Ha ka jingdawa la kyntu ruh ïa ka Sorkar Jylla ba ka por ka la dei ban ithuh noh ïa ka ktien Khasi kum ka ktien Sorkar (official Language) nalor ka ktien English. Kane kan ïarap ban nang pynkhlaiñ shuh shuh ïa ka jingdawa na ka Sorkar India ban kynthup noh ïa ka ktien Khasi ha ka Khyrnit kaba phra jong ka Riti Synshar. Hadien ka jingïatai na ka liang u Myntri Rangbah u la kular ban khmih bniah shuwa ïa kane ka kam ha shuwa ban pyntreikam.

Pynkhreh ka Sorkar ban ai jaka ïa ka KAS ha Mawlai

Ka long ka khubor kaba sngewtynnat ba ki Nongthoh kot Khasi kin sa don noh la ka jong ka jaka treikam ha Shillong. Ïa kane la pynbna da u Bah Paul Lyngdoh, Myntri ka Arts & Culture jong ka Sorkar Meghalaya ha Nongbah New Delhi ha ka 30.9.2023. U Bah Paul haba ai jingkren kum u Kongsan ha ka Lympung Ïamir-jingtip ba ar sngi ha New Delhi, u la ai ka jingïaroh bad ka jingkyrkhu kyrdoh ïa ka KAS kaba la trei shitom baroh shi katta na ka bynta ban pynroi bad pynïar ïa ka ktien Khasi. U la ong ruh ba kum ka seng ka dei hok ban ïoh ïa ka jaka treikam kaba pura na ka bynta ban pyntyllun ïa ki kam. Ha kaba ka sorkar ka la mang ban ai ïa ka jaka kaba long 5400 sq.ft kaba don ha Tribal Research Institute (TRI), Mawlai. Ha kane ka sngi la ïoh ruh ban aiti ïa ki kot ki sla ba la pynbiang da ka Tnat Arts & Culure sha u President bad General Secretary ka Seng bad kaba sah ka long sa tang na ka Tnat Revenue bad na ka Sorkar Jylla.

Kum ban shu pynkynmaw, ïa kane ka kam ka Khasi Authors’ Society ka ju pyrshang na ka por sha ka por ban kyrpad ïa ka Sorkar ban pynïoh ïa ka jaka kaba pura khnang ban lah ban tei ïa ka ophis treikam. Da ka jingïatrei lang, ka Sorkar ka la pdiang bad la shaniah ïa ka kam ha ka Tnat Arts & Culture ban pynbeit. Ha kaba ha kine ki khyndiat snem la lah ban kynduh khah khah bad ki ophisar Sorkar na ka bynta ban pynurlong ïa ka kam kumba ka long mynta. Halor kane, ka Seng ka pynpaw ka jingsngewnguh ïa ka Sorkar Jylla, ka Directorate of Arts & Culture bad khamtam eh ïa u Bah Paul Lyngdoh, Myntri ka Arts & Culture uba dei ruh u dkhot ka Seng.